Çarık Çıkartamaz Hastalığı: Kızık Yaylası’nda Bir Salgın

Kızık Yaylası’na bir zamanlar öyle bir hastalık gelmiştir ki, mezar kazanlar mezarlıktan hiç gelemez olmuşlar. Mezarı kazıp tam köye dönecekleri sırada “gelmeyin, falanca da öldü, bir mezar daha kazın” diye bağırılırmış. Mezar kazanlar evlerine gelip çarıklarını çıkaramaz duruma gelmişler; bu yüzden hastalığa “Çarık Çıkartamaz” denmiştir.

Kaç kişinin öldüğü bilinmemekle birlikte insanlar toplu halde ölmeye başlamış; ne mezar kazmaya ne de cenazeleri defnetmeye yetişilebilmiştir. Tabutlar mezarlığa giderken önlerinden genç erkek ve kızlar geçirilmiş, ama ne yapılsa hastalığın ve ölümlerin önüne geçilememiştir. Sonunda cenazenin birini musalla taşında bırakarak köye kaçmışlar — hastalık köye gelince kesilmiştir.

Büyük bir ihtimalle bu hastalığın kolera olduğu düşünülmektedir. III. Selim ve II. Mahmut dönemlerinde Anadolu’da kolera salgınlarının görüldüğü tarihi kayıtlardan bilinmektedir. Yayla mezarlığındaki mezar taşlarının incelenmesinde, en fazla ölümün Rumi 1227 (Miladi 1811) yılında yaşandığı anlaşılmaktadır.

 

 

Kaynak:

BOLU SEBEN KIZIK KÖYÜ (MEHMET ÖZÇELİK)

İstanbul – 2023