Köyün önceki bölümlerinde de belirtildiği gibi köy, Ankara’nın Nallıhan İlçesi’ndeki Kızık Yurdu’ndan (Kümbet Kırı) gelmiştir. Oğuz Türkleri’nin Yıldız Han Oğulları kolundan Kızık Boyu’ndandır ve uzun yıllar başka bir boyla karışmadan varlığını sürdürmüştür. Bir dönem Konya-Karaman’dan gelen bir grup önce Seben’e bağlı Mandır (Değirmenkaya) Köyü’ne yerleşmiş, bir süre sonra da Kızık Köyü’ne gelip Kuz Mahalle’nin güney tarafına yerleşmiştir. Sonradan gelip köye karıştıkları için bunlara “Karışlar” denmiş; köylü uzun süre bu aileyle kaynaşmamış, hatta mezarlıklarını dahi ayrı tutmuştur. Soyadı Karakuş ve Arpat olanlar bu sülaledendir. Bu aileden biri Bolu’ya göç etmiş; Muhsin ve Muhlis Karamanoğlu kardeşlerin ataları buradan gelmektedir (Bolu’daki Süreyya Oteli Muhsin Karamanoğlu’na, Karamanoğlu İş Hanı ise Muhlis Karamanoğlu’na aittir). Sonraki yıllarda bu ayrımcılık ortadan kalkmış, köyle tam anlamıyla kaynaşma sağlanmıştır.
Kızık Köyü mezarlığı sülale sülale ayrılmıştır. Köye dışarıdan gelip yerleşenler öldüklerinde köyün en batısındaki Garipler Mezarlığı‘na gömülürdü — bu uygulama artık ortadan kalkmak üzeredir.
1950’li yıllara kadar köyün en büyük geçim kaynağı tarla ziraatiydi; büyük ailelere ihtiyaç duyulurdu. Örneğin Ahmatlar 25 kişi, Hacı İmamlar 28 kişi, Mollahüseyingiller (Mosungil) ise 23 kişiyle bir arada yaşardı. Temettuat defterlerine göre 1844 yılında Kızık Köyü’nde 70 hane vardı; hane başına ortalama 10 kişi hesaplandığında nüfusun 700 civarında olduğu anlaşılmaktadır. 1811 yılında köyde veba salgınından çok sayıda kişi ölmüştür. 1914’te Seferberlik ilan edilince köyden onlarca genç askere alınmış, I. Dünya Savaşı’nda cepheye sürülmüştür; savaş sonunda az sayıda kişi geri dönebilmiştir. Cumhuriyet döneminde sağlanan barış ortamıyla birlikte hızlı bir nüfus artışı yaşanmıştır.
1965 yılında köyde 127 hane, 375 erkek, 376 kadın olmak üzere toplam 751 nüfus bulunuyordu. 1960’lı yıllarda köyden şehre göç yavaş yavaş başladı; Güney Mahalle’den ilk göç eden Yakup Akman ve abisi Hasan Akman (Efe) oldu. Göç hareketi 1970’lerde devam etti, 1980’lerde hızlandı, 1990’larda ise köy adeta boşaldı; yalnızca 50 yaşın üzerindekiler kaldı.
Nüfusun bu denli düşmesinin başlıca nedenleri şunlardır:
- Tarım makineleri ve traktörlerin kullanılmaya başlamasıyla insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması,
- Tarım makinelerinin yaygınlaşmasıyla Türkiye genelinde tarım ürünü fiyatlarının düşmesi ve küçük toprak sahiplerinin yeterince kazanamaması,
- Akaryakıt ve gübre gibi tarımsal girdi maliyetlerinin artması sonucu çiftçilerin ekim yapmaktan vazgeçmesi,
- Gençlerin köyde arkadaş bulamaması ve tanıdıklarının şehre göçmesiyle oluşan köyü terk etme özentisi,
- Şehrin imkânlarından yararlanarak çocuklara daha iyi eğitim sağlama isteği,
- Şehirlerde sanayinin gelişmesiyle iş bulma imkânlarının artması,
- 1980 sonrasında devletin nüfus planlaması konusunda bireylere sağladığı destek.
Bu nedenlerin sonucunda, 1965 sayımında 751 olan köy nüfusu 2007 yılında 129’a, 2020 yılında ise 97 kişiye kadar gerilemiştir — 751 olan en yüksek nüfus, günümüzde 97’ye inmiş bulunmaktadır.
Kaynak:
BOLU SEBEN KIZIK KÖYÜ (MEHMET ÖZÇELİK)
Istanbul – 2023