Köse Veli: Veli Eryılmaz

Bayram, Hüseyin, Arif Eryılmaz’ın kardeşidir. 1995 yılında, yaklaşık 80 yaşlarında, Bolu’da yakın akrabalarının yanında hastalanarak vefat etmiştir. Ölen biraderinin karısı ile evlenir, evliliği uzun sürmez, boşanırlar; boşadığı kadın Mehmet Karakuş ile evlenir. Veli’nin çocuğu olmamıştır.

Gençlik yıllarında Kızık Köyü’nün sığırını uzun yıllar güder. Sığırtmaçlığı bıraktıktan sonra Aladağ Orman İşletmesi’ne işçi olarak girer; önce işçi, sonra işçi başı olur. Daha sonra Orman İşletmesi’nin elektrik dinamosunda görevli olarak çalışır; elektrik motorunun çalışmasından, bakımından, akşamları işletmenin elektriğini üretmekten sorumludur. Emekliye ayrılana kadar bu görevde çalışmıştır.

Uzun boylu, iri yapılı, sakalı bıyığı olmadığı için köse ve ince sesli bir adamdı. Hoş sohbet ve hazır cevap biriydi. Sevdiği insanı çok sever, sevmediğini de hiç sevmezdi; bildiği konularda son derece inatçıydı. Üzeri başı gayet temiz olup temizlik kurallarına çok dikkat ederdi. Evi derli toplu, çalıştığı yerdeki her şey yerli yerindeydi; yeri değişen ya da olmayan herhangi bir eşya ya da takımı hemen fark ederdi. Yakın civardaki ormanlarda ve arazideki eski mezar, yerleşim yeri ve tarihi eşyaları fark eder, onların yerlerini hep bilirdi.

Kızığın Sığırtmacından Yol Çavuşu Olursa

Aladağ İşletmesi’ne yeni genç bir müdür gelmiştir, adı Osman Savaşal, Eskişehir’in Mihalıççık ilçesindendir. Çok çalışkan bir müdürdür; tüm Aladağ ormanlarının her tarafına orman döner sermayesinin gücüyle yol yaptırır. Aladağ Orman İşletmesi’nde ne varsa o yaptırmıştır, ondan sonrakiler bir çivi dahi çakmadan gelip giderler.

Osman Bey Köse Veli’yi çok sever. Bir orman yolu yapılırken Köse Veli ile yolun güzergâhı için inatlaşırlar. Osman Bey’in işi çıkar, geçici bir süre yol yapım çalışmasından ayrılır; Veli’yi yanına çağırarak yolun güzergâhı hakkında talimat verir ve oradan gider. Veli fırsatı kaçırmaz, yolu dediği yerden yaptırır. Osman Bey gelir, Veli’ye çok sinirlenir: “Veli! Veli! Bu yol eğri olmuş, bu yol buradan gitmeyecekti, yol eğri olmuş!” der. Köse Veli bu, lafın altında kalır mı? “Eskişehir’in çömlekçisinden yol ve orman mühendisi olursa, Kızık’ın sığırtmacından yol çavuşu olursa, bu yol bu kadar olur! Çok da güzel oldu” cevabını verir. Yarı espri yarı ciddi bu cevap Osman Bey’in çok hoşuna gider ve hemen sakinleşir. Köse Veli’yi çok sever, onun yıllarca Aladağ Orman İşletmesi’nde çalışmasını sağlar.

Yatın Yavrum, Memlekette Enerji Tasarrufu Var

Bir gün Köse Veli dinamoyu akşamdan çalıştırır, Orman İşletmesi’nin kahvehanesine gider; televizyonda haberleri izler, çayını kahvesini içer. İçerde bulunanların hiçbirini sevmemektedir, hiç kimse Veli ile ilgilenmez; bu duruma içerler. Televizyonda da iyi bir film vardır, herkes pür dikkat filmi seyretmeye başlar. Veli oradan ayrılır, evine gider — dinamo evinin bitişiğindedir — kapısını kilitler, dinamoyu durdurur.

Film seyredenlerin büyük bölümü Veli’nin kapısına gelir, kapıyı vurarak “Veli! Veli! Kapıyı aç!” diye bağırırlar. Veli kapıyı açmaz, içeriden seslenir: “Pencereye gelin.” Pencere yerden bir adam boyundan yüksektir. Kızgın kalabalık pencerenin önüne gelir, hep bir ağızdan “Elektrikleri aç! Film yarıda kaldı!” derler. Veli hemen cevap verir: “Yatın oğlum, yatın! Erken yatın, erken kalkın! Hem memlekette enerji tasarrufu var, enerji tasarrufu yapmalıyız.” der ve pencereyi kapatır. Çaresiz herkes evine gider ve yatar.

Fotoğraf Albümü

1980 yılı Köprübaşı Bayramı’nda birçok kişinin fotoğrafı çekilmişti, bunlardan biri de Köse Veli’ydi. Fotoğrafları alıp Köse Veli’ye vermeye gidilir, kendisi Aladağ Orman İşletmesi dinamo evinde bulunur, orada ikamet etmektedir. Fotoğrafları uzun uzun inceledikten sonra çekiliş tarihini, saatini ve yanındaki kişileri arkalarına tek tek yazdırır. Sandıktan bir albüm çıkarır: ilk gençlik resimlerinden başlamak üzere, askerlik, sığırtmaçlık dönemi, Orman İşletmesi’ne girdiği ilk yıllardan güne kadar bir düzen içinde bütün fotoğraflarını sıra ve düzen içinde yerleştirmiştir; arkalarına çekilme tarih ve saatleri, fotoğraftaki kişilerin adları yazılmıştır.

Çay yudumlanırken fotoğraflara bakarak anılarını uzun uzun anlatır. Bittikten sonra büyük bir titizlikle albümü yerine koyar. Veli dayının bütün işleri düzenli ve titizdi.

 

 

Kaynak:

BOLU SEBEN KIZIK KÖYÜ (MEHMET ÖZÇELİK)

İstanbul – 2023