Köyümüzdeki birçok mevki, adını yaşanmış bir olaydan ya da yerin kendine özgü bir özelliğinden almıştır. Bilinen bazı hikâyeleri şöyledir:
Bulduklar: Aşağı Mahalle’nin güneybatısında, Cevizler Dibi’nin biraz daha batısındaki mevkiye verilen isimdir. Köye yeni gelen bir aile çocuğunu kaybedince köylüler hep birlikte aramaya çıkmış; uzaktan görebildiklerine “buldunuz mu, buldunuz mu” diye bağırmışlar, çocuğu bulanlar da bulduğu yerden “bulduuuk, bulduuuk” diye cevap vermiştir. O günden sonra kayıp çocuğun bulunduğu yere Bulduklar denmiştir.
Güvendik: Güney Mahalle’nin yaklaşık 500 metre doğusunda, Öküz Yatağı’nın güneyinin alt tarafındaki mevkidir. Köye yeni gelenler su ararken içimi çok iyi bir su bulup sevinmişler — Kızık dilinde sevinmenin bir diğer adı “güvenmek”tir; suyu bulduklarına çok güvendikleri için mevkiye Güvendik adı verilmiştir. Kireç oranı yok denecek kadar az olan bu su, çamaşır yıkamaya da çok elverişlidir; suyuna alışanlar başka su içmekte zorlanır.
Kızılca Pınar: Güney Mahalle’nin kuzeyinde, Kızık Kaşı’na çıkan yolun hemen sağında, baharda suyu çoğalıp yazın azalan bir pınardır. Suyun çıktığı yerin toprağı kızıl renkli olduğu için bu adı almıştır; kireçsiz ve tatlı bir içimi vardır.
Çilçek Pınarı: Kızık Kaşı’nın kuzeyinde, Göl Yanı’nın batısındaki Gökçukur mevkiinde, meşe ve fındık ağaçları arasında kalan bir pınardır. “Çilçek” sözcüğü topraktan yapılmış çanak çömlek anlamına gelir — pınarın etrafındaki tarlaların topraklarında, bu suyla yoğrulup pişirilmiş bol miktarda çanak çömlek parçası bulunduğu için bu ad verilmiştir. Gökçukur ve Çilçek Pınarı civarında Kızıklılardan önce başka toplulukların yaşadığı, buradaki çömlek kalıntılarından ve tarlaların büyük çakıllarla taraçalanmaya çalışılmasından anlaşılmaktadır.
Abdu Pınarı: Kızılca Pınar’ın yaklaşık 200 metre doğusunda, Halların Sayası’na giden patika üzerinde, meşelik içinde küçük bir pınardır. Aşağı Mahalle’den Koca Mustafalar ailesinden Abdi adlı bir kişinin buradaki suyu bulup bir pınar yapması nedeniyle Abdu Pınarı denmiştir; bu su daha sonra ahşap borularla (künt) Güney Mahalle Eski Cami yanındaki çeşmeye, Güvendik suyuyla birleştirilerek taşınmıştır.
Akça Pınar: Kuzey Mahalle’nin doğusunda, Gökurdana giden yol üzerinde, suyu bol akan bir pınardır. Toprağının beyaz renkli olmasından dolayı Akça Pınar adını almıştır; bu toprak eskiden ahşap evlerin duvar sıvasında, çoğu zaman da badana yerine kullanılırdı.
Kıran: Killik Kaşı’nın hemen kuzeyine verilen addır. Vaktiyle Karca Köyü’nün bir mahallesi olan Kıran’ın ilk yerleşim yerinin burası olduğu rivayet edilir.
Karakaşlar: Güney Mahalle’nin Aşağı Pınar kısmının güneyinde, Boyalık mevkiinin aşağısında kalan kesime verilen addır. Bugünkü Karakaşlar’ın bulunduğu yerde eskiden “Karakaşlar” adında bir köy olduğu, ev temellerinin taşlarının hâlâ görülebildiği söylenir — buradan kalkıp Seben’in Karakaş Köyü’ne mi yerleştiler, yoksa bilinmeyen bir yere mi gittiler, akıbetleri hakkında kesin bir bilgi yoktur.
Erencük: Karaağaç Mahallesi’nin kuzeyindeki yüksek kesime verilen addır. Vaktiyle Karca Köyü’nün Erencük Mahallesi’nin burada yaşadığı söylenir.
Killik: Güney Mahalle’nin kuzeyinde, Kızık Kaşı’nın batısındaki tepeye verilen addır; toprağın altından bol miktarda sırt ve baş kili çıktığı için bu adı almıştır. Köylülerin yakın zamana kadar sabun yerine kullandığı bu killerin nasıl çıkarılıp işlendiği, köyün geçim kaynakları arasında “Kilcilik” yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.
Kayadibi: İdris Dağı’nın kuzey yamacında, “Akkaya” denen, 2-3 minare yüksekliğinde dik bir uçurumun bulunduğu kayalıktır; beyaz kireç taşından oluşan bu kayalık doğu-batı yönünde yaklaşık 300-400 metre uzanır. Doğu ucunda, yirmi dakikalık bir patikayla ulaşılan, beş-altı metre yüksekliğinde, üç oda genişliğinde bir mağara bulunur. Kayalığın eteğindeki düzlük kısımlar ekilip biçilen araziler ve otlaklardır; kayanın dibindeki bu kesime Kayadibi denir.
Topraklık: Martlı’nın güneyi ile Şişoldu’nun kuzeyi arasındaki kesime verilen addır. Buranın toprağı eskiden ocak başlarının sıvanmasında, ev duvarlarının badanasında ve fırınların altının sıvanmasında kullanıldığı için bu ad verilmiştir.
Kapı: Olcaklar’dan Taşlıyayla’ya giden yol üzerinde, Kuzgölcük yol ayrımına yakın bir mevkidir. Kozyaka Yaylası ile Kızık Köyü sınırında eskiden bir kapı bulunduğu için buraya Kapı denmiştir.
İlvanlıların Harman Yeri: Güvendik suyunun çıktığı yerin güneydoğusundaki tarlaya verilen addır; burada İlvanlılar ailesinin harman yerinin bulunduğu söylenir. Sakalar (Yıldırım) sülalesine İlvanlılar da denildiğinden, bu ailenin o sülaleden gelmiş olabileceği düşünülür.
Öküz Yatağı: Güney Mahalle’nin öküzlerinin güz aylarında geceleri yattığı, Güvendik’in biraz yukarısındaki düzlüğe verilen addır. Sonradan Sönür’de taşla çevrili bir ağıl yapılmış, Güney Mahalle’nin öküzleri bu ağılda yatmaya başlamıştır — ağıl hâlâ durmaktadır.
Köyümüzde bunların dışında da birçok yer ve mevki adı bulunmakla birlikte, bu adların niçin verildiği artık bilinmemektedir.
Kaynak:
BOLU SEBEN KIZIK KÖYÜ (MEHMET ÖZÇELİK)
İstanbul – 2023