Hacı Ahmatlar, Ören Mahallesi’nde yaşamış bir ailedir. Kızlarını Ahmatlara vermişlerdir. Köydeki oğullarının adı Molla Mehmet’tir; Molla Mehmet’in çocuğu olmamıştır. Kızları Emine, Ahmatlara gelin gitmiştir — önce Bayram’a varmış, Bayram ölünce kardeşi Hüseyin’e (Koca Cıbış) varmıştır.
Oğullarından biri okumak için köyü terk eder. Okur, müderris olur; Bolu’da Kadı Camii yanındaki medresede müderrislik yapar — Müderris Hoca Efendi. Çok büyük bir din alimidir. Eliyle yazdığı Kur’an-ı Kerimleri olduğu söylenir; “Kur’an-ı Kerim yeryüzünden silinse harfini noksansız yazarım” dediği rivayet olunur. Hoca Efendi’nin bir kızının olduğu sonradan anlaşılmış olup kızının torunlarından birinin Merkeşler Köyü’nde yaşadığı ve orada muhtarlık yaptığı öğrenilir — bu kişi Muhtar Abdullah’tır.
Hoca Efendi hastalanır, öleceğini anlar. Kızık Köyü’ne haber gönderir: “Kardeşim Molla Mehmet pazarcılarla gelirse beni bulur, gelmezse beni bulamaz” der. Her ne sebeptense Molla Mehmet pazarcılarla gitmez, sonradan gider. “Hoca Efendi nerede?” diye sorar. Derler ki: “Sizlere ömür! Hoca Efendi’yi sakladık.” Molla Mehmet dövünür, üzülür ama nafile.
Hacı Mehmet, dayısının köydeki evine ve mirasına sahip çıkmak için kardeşlerine ve babasına Bolu’ya gitmeyi önerir. Kardeşleri ve babası bu işe karşı çıkarlar: “Otur oturduğun yerde! Bolu’daki ev de mi evden sayılır!” diyerek bu işi engellerler. Çünkü köyde Hacı Ahmatlar’ın çok tarlası vardır; Hoca Efendi’nin çocuklarıyla irtibat kurulursa onun mirasçıları köydeki tarlalara ortak olabilir. Bu endişeyle Hoca Efendi’nin evi ve mirasıyla uğraşılmaz.
Hacı Ahmatlar’ın evi Ören’de yolun kenarındadır. Güney Mahalle’ye gelen ve Güney Mahalle’den Kuzey Mahalle’ye geçenlerin bir kısmı eşyalarını hiç sormadan Hacı Ahmatlar’ın hayadına (evin önündeki açık sofa/balkon) bırakırlar. Bu yüzden “Hacı Ahmatlar’ın hayadı, gelen geçen dayadı” lafı ortaya çıkmıştır.
Hacı Ahmatlar’da arazi oldukça fazladır: Acapşar’daki Ahmatların tarlaları, Yas Tarlalar, Ören’de İnce Bey’in tarlası ve evinin olduğu yer, Ali Osmanlar’ın evinin olduğu yer, Hasan Parmaksız’ın evinin olduğu yer ve iki evin arasındaki tarlanın adı Hacı Bekirler Köyü — hepsi Hacı Ahmatlarındı.
Kaynak:
BOLU SEBEN KIZIK KÖYÜ (MEHMET ÖZÇELİK)
İstanbul – 2023