Kızıklılar her yıl Temmuz ayının ilk haftasında bir bayram yaparlar. Bu bayramın adı Köprü Başı Bayramı‘dır. Bayram haftasından önceki Cuma günü, Cuma namazından çıkınca köy muhtarı ya da görevlendirdiği bir kişi, Pazar gününe denk gelmek şartıyla yapılacak bayramı ilan eder. İlan edilen Pazar günü bayram yapılır.
1960’lı yılların başlarına kadar bu bayram, Seben yolunun Kızık Yaylası’na gelmeden, Aladağ Suyu üzerindeki köprünün başında, Dereyurt Mevkii‘nde yapıldığı için bayramın adı Köprü Başı Bayramı olmuştur. Bayram sabahı çocuklar toplanır; önde imam yüksek sesle ilahiler söyler, dualar okur, çocuklar hep bir ağızdan “Amiiin!” diye bağırırlardı. Önce mezarlığa gidilip dualar okunur; ardından ilahiler ve dualar, hep bir ağızdan söylenen “Amiiin!” çığırmalarıyla yaylanın tam güneyinde bulunan Çal Tepesi‘ne (Erenler) çıkılır. Yapılan duaların sonunda ağaçlara çaput bağlanarak amin töreni biter, çocuklar bayram yerine giderdi.
Bayram, 1990’lı yıllara kadar Kuzgölcük Köyü ile ortaklaşa yapılırdı; şimdi sadece Kızık Köyü bu bayramı yapmaktadır — Kuzgölcüklüler kendi yaylalarında kendi bayramlarını yapmaktadır. Ulaşım araçlarının sınırlı olması nedeniyle eskiden bayrama katılan insan sayısı çok daha azdı. Kızık Yaylası’nda en az 10-15, bir o kadar da Kuzgölcük yaylasında koyun sürüsü bulunur, her sürüden yeterince kuzu kesilip temizlenir, çok miktarda tereyağı ve bulgur bayrama verilirdi. Yapılan etli pilavlar katılanlara yeter artardı; artanı da bayrama gelemeyen yoksul ve hastalara dağıtılırdı. Bayramın amacı, bayramdan sonra başlayan hasat mevsiminden bol ve bereketli ürün almaktır; bu nedenle Mevlit ve Kur’an-ı Kerim okunur, dualar edilirdi — kısaca bayram dini bir tören anlamında kutlanırdı. Yayla civarında tamamen Oğuz geleneği olan bu bayramı, eski köy ve yakın yayla komşumuz olan Aymanlılar da kutlamaktadır; bu da Kızıklıların Kümbet Kırı (Kızık Yurdu)‘ndan geldiğinin bir kanıtı sayılır.
1960’lı yıllardan önce bayram yemeğinin ardından güreşler yapılırdı. Bu güreşlerde Kula (Arif Eryılmaz), Karabacak’ın (Hüseyin Avni Özçelik’in) babası Durmuş Özçelik, Dereboy Çirkinler Mahallesi’nden Celal Beydili’nin babası Yusuf Beydili başı alan güreşçiler olarak bilinir.
1960’lı yılların sonu ve 1980’li yılların başında bayram alanı Arkutça’nın güneyindeki meydana, 1985 yılından bu yana ise Yayla Camisi’nin doğusu ve Kızık Yayla Mezarlığı’nın kuzeyine alınmıştır. Bayramda kullanılan kazan, tepsi ve diğer malzemeler için bayramın yapıldığı yere bir ev yapılmıştır; kapısı kilitlenerek malzemeler bir sonraki bayrama kadar burada saklanmaktadır. Şu anda bayram kutlama organizasyonunu Kızık Köyü Yardımlaşma Derneği üstlenmiş durumda olup herhangi bir sorun ve aksaklığa meydan verilmemektedir. Eskisi gibi davar sürüleri olmadığından etler, tereyağı ve bulgur dernek vasıtasıyla sağlanmakta; dernek üyeleri de üzerlerine düşen görevi hiç itiraz etmeden yerine getirmektedir.
Günümüzde yapılan bu bayrama, iletişim ve ulaşım araçlarının yaygınlaşması sonucu katılım çok yüksek olmaktadır. Kızık Dernekler Federasyonu‘nun da kutlamaların içine girmesiyle Köprü Başı Bayramı yavaş yavaş ulusal bir nitelik kazanmaktadır; yakın bir gelecekte ülke çapında ses getirecek bir şekil almaya başlamıştır. Bu durum da köyümüzün Türkiye genelinde tanınmasına yol açmaktadır.
Köprü Başı Bayramı ile yayladan köye göç birlikte ilan edilir. Bayramdan sonra belirtilen bir günde Kızıklılar köyden yaylaya birlikte göçtükleri gibi, yayladan köye de birlikte aynı gün göçerler.
Kaynak:
BOLU SEBEN KIZIK KÖYÜ (MEHMET ÖZÇELİK)
İstanbul – 2023